TAARIIKHDA SOOMAALIYA

 

TAARIIKHDA SOOMAALIYA 

Soomaaliya-Itoobiya-Kenya 1960-kii: Xornimada Soomaaliya ka hor, July 1960-kii, Faransiiska iyo Talyaaniga oo ahaa kuwii dhulka Soomaaliya siiyey waxay ku guul-darreysteen inay yeeshaan xuduud sugan, Soomaaliyana sun bay leedahay. 1 Jul 1960 - 10 Jun 1967 Aadan Cabdallah Cusmaan wuxuu noqday madaxweynihii ugu horreeyay ee Soomaaliya xorta ah 7/1960: Rabshado ka dhacay xuduudka u dhexeeya Soomaaliya iyo Itoobiya ayaa aad loo adkeeyay ammaanka labada dhinac. Soomaaliya waxay ku dhiirigelisay NFD inay xornimadeeda gaadho, Ingiriisku wuxuu xidhiidhka u jaray ka dib markii Ingiriisku go’aansaday in NFD lagu daro Kenya. Hogaamiyayaasha Afrika ma aysan siinin taageeradooda arrimaha NFD ee Soomaaliya. 13 maalmood ka dib xornimada Kenya, December 1963, NFD ayaa soo rogtay xaalad degdeg ah. 1/1964: Dagaal ayaa dhex maray Soomaaliya iyo Itoobiya, dagaalkaas oo la xiriiray dhul Soomaaliyeed oo ay Itoobiya gumeysato. 4/1/1964: Xabbad joojintii Soomaaliya iyo Itoobiya waxay dhaqangashay 10/15/1959: Cabdirashiid Cali Sharma'arke oo ahaa madaxweynihii Soomaaliya ayaa la dilay isagoo socdaal ku maraya gobollada dalka. Oct 21, 1969: Dalka waxaa qabsaday afgambi militari oo uu hogaaminayay Maxamed Siyaad Barre. 1/1977: Waxaa cirka isku sii shareeray xiisadda dhulka ee Soomaaliya iyo Itoobiya

Bishii Nofembar 1977-kii, Soomaalidu waxay Soomaaliya ka saartay Ruushka. Soomaaliya ayaa markaa ka codsatay USA iyo UK kaalmo. Mareykanka ayaa kaliya ogolaaday gargaarka bini’aadantinimo, halka UK ay Soomaaliya siisay gargaar bini’aadantinimo iyo hub. OAU-da ayaa isku dayday in ay soo abaabusho wadahadal balse wafdigii Soomaaliya ka socday ayaa ka baxay wada hadalada. Itobiya waxay bilawday habkii "dhul gubtay" oo u dhiganta "dhulka sidii lafta hilib u gubta" oo ah inay biyaha sumeeyaan, xoolaha laayaan, barakiciyaan dhulka la dagan yahay, ee dhinaca (SALF). Taageerada ay Itobiya ka heshay Ruushka awgeed, waxay dib u qabsatay Ogaadeenya March 15, 1978. Tixraac: Taariikhda Soomaaliya Madaxweyne Cabdullaahi Cismaan 1 Jul 1960 - 10 Jun 1967Cabdirashiid Cali Sharma'arke 10 Jun 1967 - 15 Oct 1969 Sheekh Mukhtaar Muxamed Xuseen (Kusime) 15 Oct. 1967 - 21 Oct 1969 Muxamed Siyaad Barre 21 Oct 1969 - 27 Jan 1991 Shirkii Jabuuti: Cali Mahdi Maxamed 29 Jan 1991 - (3 Jan 1997)...........Shirkii Carta, Jabuuti: KMG: Cabdiqaasim Salaad Xasan 27 Aug 2000 - Aug 2003 Shirkii Nairobi, Kenya: DFKMG: Cabdullaahi Yuusuf Axmed 10 Oct 2004 - Dec 29, 2008 Shirkii Jabuuti, DFKMG: Shariif Sheekh Axmed 30 Jan 2009 - Hadda Axmed Xaaji Ibraahim Cigaal 26 Jun 1260 - 1960 Jul 1960Abdirashid Ali Sharmarke 12 Jul 1960 - 14 Jun 1964 Abdulrasaq Haji Hussein 14 Jun 1964 - 15 Jul 1967 Mohammad Haji Ibrahim Igal 15 Jul 1967 - 1 Nov 1969 Muxammad Siyaad Barre 1 Nov 1969 Samatar Feb 1967 1990 Mohammad Xawaadle Madar 3 Sep 1990 - 24 Jan 1991 Cumar Carte Qaalib 24 Jan 1991 - 3 Jan 1997...............DKMG (Carta): Cali Khaliif Galaydh 8 Oct 2000 - 28 Oct. 2001 DFKMG (Nairobi): Cali Maxamed Geedi 3 Nov 2004 - 29 Oct 2007DFKMG (Baydhabo): Col. Nuur Xasan Xuseen (Nuur Cadde) 22 Nov 2007 - 12 Feb 2009 DFKMG (Jabuuti): Cumar A/rashiid Cali Sharma’arke 13 Feb 2007 - Hadda

:::Guud ahaan wadamada Soomaaliya kala qeybiyay oo gumeystay ayaa kala ah.: 

UK B/Sland Italy I/Sland France Djibouti Ethiopia Q/West Kenya NFDS/West & NFD Wali waxay la socotaa GUMEYSIGA MAP OF SOMALIA Somalia Maps 1.(1988)| 2. (1992)| 3. (1992)| 4. (2001)| 5. (1860) | 6. (1829). Som Agriculture & Mining [1992]. Soomaaliya iyo Jabuuti [1977]. Dhaqaalaha som/jabuuti [1977] . Maabka Qabiilka [1992]. Maabka Qabiilka [1977]. Qabiilada Bariga Afrika [1980]. Khariidadda Dadka -Som [1992]. Tilmaanta Dadweynaha-Som/Djabuuti [1977] Taariikh Kooban ee Soomaaliya: 1960 - 2009 waxa soo ururiyey FASHENEWS. _______________ _________ ____ 

July 1, 1960 – Xorriyadda iyo midnimada ummadda Soomaaliyeed laga soo bilaabo dhamaadkii qarnigii 19-aad oo ay gumaysan jireen gumeystihii Ingiriiska iyo Talyaaniga. July 1, 1960: Madaxweynihii ugu horreeyay ee Soomaaliya wuxuu ahaa Aadan Cabdulle Cismaan Daar (Aadan Cadde), wuxuuna madaxweyne ahaa illaa Juun 10, 1967, markaas oo uu xilka kala wareegay Rashiid Cali Sharma'arke. [Aden Cade waxa uu noolaa intii u dhaxaysay 1908 ilaa June 8,2007]. Jan 1962 – Nelson Rolihlahla MANDELA waxa uu u mahadceliyey afar dal oo ay Soomaaliya ku jirto. Mandela ayaa hadalkan ka sheegay shirkii Pan Afrika ee ka dhacay Addis-Ababa, isagoo u mahad-celiyay afar waddan oo Afrikaan ah ** oo xilligaas ka mid ahaa dalalkii xorta ahaa, kuwaasoo goobjoog ka ahaa kulanka, kuwaasoo kala ahaa Somalia, Ethiopia, Sudan iyo Tanganyika. Waxaana Mandela uu uga mahad celiyay dalalkaas cunaqabateynta siyaasadeed iyo mid dhaqaale ee ay ku soo rogeen dowladdii midab takoorka ee xilligaas ka jirtay Koonfur Afrika iyo sida ay dalalkaasi magangelyo u siiyeen qaxootiga Koonfur Afrika. June 10, 1967: Rashiid Cali Sharma’arke waxa uu noqday madaxweynaha Soomaaliya. Oktoobar 15, 1969, Rasheed ayaa la dilay isagoo booqanaya Laascaanood. [Rashiid Cali Sharmaarke waxa uu noolaa intii u dhaxaysay 1919 ilaa Oktoobar 15, 1969]. Xasuuqii Boorame 30 Jan 1984 Sept 1978 – Col. C/llaahi Yuusuf wuxuu aasaasay mucaaradkii ugu horreeyay taariikhda Soomaaliya, jabhaddii (SSF) oo isu beddeshay (SSDF) Oktoobar 1981. January 30, 1984: Duqayn lala beegsaday Boorama waxaa ku dhintay 37 arday oo u dhaxaysay 37 arday. da'doodu u dhaxayso 6-14 iyo 4 macalin, waxaana ku dhaawacmay 39 arday iyo 5 macalin. Waxa MCH-ka ku sugnaa 4 hooyo oo uur leh....Aug 7, 1990 – SNM (oo la asaasay April 1981), USC (la aasaasay 1989) iyo SPM (oo la asaasay March 1989) waxay u midoobeen inay ridaan dawladdii Siyaad Barre. . Jan 27, 1991 – Siyaad Barre ayaa ka baxay caasimadda Soomaaliya ee Muqdisho, waxaana halkaas qabsaday jabhadihii. Haamaha Sunta Caydiid: Waa kuwan... 1997/1998 – Wargeys Talyaani ah oo lagu magacaabo Famiglia Cristiana ayaa daabacay maqaallo taxane ah oo uu ku faahfaahiyey eedeymaha la xiriira sumeynta Soomaaliya oo ay fuliyeen labo shirkadood oo lagu magacaabo Achair. Shuraakada (Swiss), iyo Progresso (Talyaani). Baadhitaanka wargeysku waxa uu keenay in xisbiga cagaaran ee Yurub uu warbaahinta u soo bandhigo, isla markaana uu baarlamaanka Yurub u gudbiyo nuqulo ka mid ah heshiiskii ay labada shirkadood kala saxeexdeen iyo nin wakiil ka ahaa “madaxweynihii maamulkii Muqdisho ee wakhtigaas. “, Cali Mahdi Maxamed, heshiiskaasi wuxuu ahaa in Soomaaliya ay yeelato 10 milyan oo tan oo sun ah, taasoo ku baxday $80 milyan. Wixii markaas ka dambeeyay Cali Mahdi waa uu diiday in uu ka hadlo, inkastoo baarlamaanka Talyaaniga ay xaqiijiyeen in heshiiskaasi uu dhacay. Heshiisku wuxuu dhacay December 1991-kii, Cali Mahdi Maxamed “Maamulka” wuxuu u saxiixay “Wasiirkii Caafimaadka” Nuur Cilmi Cismaan (Nuur Cilmi Cismaan). Qorshaha ayaa ahaa in 500,000 oo tan oo sun ah la geliyo Soomaaliya sanad walba.
WAXAA DIYARIYEY: 

faashenews.blogspot.com